สินเชื่อเครื่องจักรและอุปกรณ์ เพื่อขยายกำลังการผลิต

สินเชื่อเครื่องจักรคืออะไร

จากประสบการณ์ที่ดิฉันทำงานกับเจ้าของกิจการ SME มา สินเชื่อเครื่องจักรไม่ใช่เรื่องซับซ้อนอย่างที่หลายคนคิด
แก่นของมันคือ การใช้ “เครื่องจักรหรืออุปกรณ์” เป็นหลักประกัน เพื่อให้ธุรกิจสามารถซื้อหรือลงทุนในเครื่องจักรได้ โดยไม่ต้องจ่ายเงินสดทั้งก้อนตั้งแต่วันแรก

ในทางปฏิบัติ สินเชื่อเครื่องจักรคือสินเชื่อหรือสัญญาลีสซิ่ง ที่เปิดโอกาสให้ธุรกิจ

• ซื้อหรือใช้เครื่องจักร (ทั้งใหม่และมือสอง)

• ทยอยผ่อนชำระเป็นงวดตามสัญญา เช่น 1–5 ปี หรือบางกรณียาวกว่านั้น

• เก็บเงินสดไว้เป็นสภาพคล่องสำหรับการดำเนินงานแทนการจ่ายก้อนใหญ่ทันที

เครื่องจักรที่ใช้กับสินเชื่อประเภทนี้ไม่ได้จำกัดแค่โรงงานขนาดใหญ่
ดิฉันเคยเห็นตั้งแต่เครื่องจักรในสายการผลิต, รถโฟล์คลิฟท์, รถขุด–รถตัก ไปจนถึงเครื่องมือแพทย์ และอุปกรณ์สำนักงานที่จำเป็นต่อธุรกิจ

โครงสร้างหลักของสินเชื่อเครื่องจักร (ที่ SME ใช้จริง)

ในตลาดจะพบโครงสร้างหลักอยู่ 2 แบบ ซึ่งผลลัพธ์ต่างกันชัดเจน

1) เช่าซื้อ (Hire Purchase)

จากเคสที่ดิฉันดูแลมา หากเจ้าของกิจการต้องการ เป็นเจ้าของเครื่องจักรแน่นอน รูปแบบนี้จะถูกเลือกบ่อยที่สุด

ลักษณะคือ

• ผู้ให้สินเชื่อซื้อเครื่องจักรให้ก่อน

• ธุรกิจผ่อนเป็นงวดตามสัญญา

• เมื่อผ่อนครบ กรรมสิทธิ์โอนเป็นของกิจการทันที

เหมาะกับเครื่องจักรที่ใช้งานยาว และเป็นแกนหลักของการผลิต

2) ลีสซิ่ง (Leasing)

ลีสซิ่งจะต่างออกไปเล็กน้อย โดยเน้น “เช่าใช้” มากกว่า “ถือครองทันที”

จากที่ดิฉันสังเกต ธุรกิจที่เลือกแบบนี้มักเป็น

• เครื่องจักรหรืออุปกรณ์ที่เทคโนโลยีเปลี่ยนเร็ว

• ธุรกิจที่ต้องการความยืดหยุ่น

เมื่อครบสัญญา ผู้เช่าสามารถเลือกได้ว่าจะ

• ซื้อขาด

• ต่อสัญญา

• หรือคืนเครื่อง

ธนาคารและสถาบันที่มีสินเชื่อเครื่องจักร (ตัวอย่าง)

หมายเหตุจากประสบการณ์ทำงานจริง:
ชื่อผลิตภัณฑ์และเงื่อนไขเปลี่ยนบ่อยมาก ทุกครั้งควรตรวจสอบหน้าเว็บหรือเงื่อนไขล่าสุดก่อนตัดสินใจ

• ธนาคารกสิกรไทย และบริษัทในเครือ
  มีบริการเช่าซื้อ/ลีสซิ่งเครื่องจักร ผ่าน KLeasing และกลุ่มอุปกรณ์
  ใช้ซื้อเครื่องจักรใหม่–มือสอง วงเงินพิจารณาได้ถึงประมาณ 70–100% ของมูลค่าเครื่อง

• ธนาคารทิสโก้
  มีสินเชื่อเพื่อลงทุนในเครื่องจักรสำหรับลูกค้า SME
  ครอบคลุมเครื่องจักรหลายประเภท ทั้งมีล้อและในสายการผลิต

• ธนาคารไทยเครดิต
  ให้บริการเช่าซื้อเครื่องจักรและเครื่องมือ
  เหมาะกับธุรกิจที่ต้องการเสริมสภาพคล่อง และเป็นเจ้าของเครื่องเมื่อผ่อนครบ

• กรุงไทย ลีสซิ่ง
  เน้นเครื่องจักรก่อสร้าง เช่น รถขุด รถตัก
  จุดเด่นคือดาวน์น้อย ผ่อนยาวได้ถึง 60–72 งวดในบางกรณี

• บริษัทลีสซิ่งเอกชนและผู้ให้บริการเฉพาะทาง
  มักรองรับรถโฟล์คลิฟท์ รถบรรทุก รถเครน รวมถึงการนำเครื่องจักรที่มีอยู่มารีไฟแนนซ์

• สถาบันการเงินของรัฐ เช่น SME D Bank
  มีสินเชื่อเพื่อการลงทุนที่เปิดให้ใช้วงเงินซื้อเครื่องจักร ระบบประหยัดพลังงาน หรือเพิ่มผลิตภาพในโครงการเฉพาะ
  
  

เมื่อไรควรเริ่มมองหาสินเชื่อเครื่องจักร

ไม่ใช่ว่ามีโปรโมชั่นเครื่องจักรเมื่อไหร่ก็ “กู้ซื้อ” ได้ทันที การลงทุนเครื่องจักรคือการตัดสินใจระยะยาวที่ผูกกับภาระหนี้หลายปี จึงควรถามตัวเองก่อนว่า ธุรกิจอยู่ในจังหวะไหนกันแน่

สัญญาณว่าธุรกิจเริ่ม “พร้อม” สำหรับการลงทุนเครื่องจักร

1. ยอดขายปัจจุบันเริ่มชนเพดานกำลังการผลิตเดิม

   • ต้องทำโอทีหนักตลอด

   • ใช้เครื่องเต็ม capacity จนไม่มี buffer เผื่อออเดอร์ใหม่

2. มีดีมานด์จริง ไม่ใช่แค่งานชั่วคราว

   • ลูกค้าหลักสั่งซ้ำเรื่อย ๆ

   • มีคำสั่งซื้อ/สัญญารับงานระยะยาว

   • ตลาดมีแนวโน้มเติบโต ไม่ใช่ฟองสบู่ระยะสั้น

3. โมเดลธุรกิจและทีมงานเริ่มนิ่ง

   • กระบวนการผลิตปัจจุบันชัดเจน

   • ทีมงานมีประสบการณ์พอจะดูแลเครื่องใหม่ได้

   • ระบบคุณภาพเริ่มมีมาตรฐาน (แม้จะยังไม่สมบูรณ์ 100%)

4. การลงทุนเครื่องจักร “เพิ่มกำลังผลิต” และ/หรือ “ลดต้นทุนต่อหน่วย” ได้จริง

   • ทำให้ผลิตได้มากขึ้นต่อชั่วโมง

   • ลดของเสีย ลดเวลาตั้งเครื่อง

   • ใช้แรงงานน้อยลงในบางจุด

ถ้าเงื่อนไขเหล่านี้เริ่มตรงหลายข้อ การพิจารณา สินเชื่อเพื่อซื้อเครื่องจักร ก็อาจเป็นก้าวต่อไปที่สมเหตุสมผล

เงื่อนไขหลักที่สถาบันการเงินดูเมื่อคุณกู้ซื้อเครื่องจักร

เวลาเราขอ กู้ซื้อเครื่องจักรโรงงาน สถาบันการเงินจะไม่ได้ดูแค่ “ราคาเครื่อง” แต่เขาจะมองภาพธุรกิจโดยรวมว่า การลงทุนนี้จะทำให้คุณมีความสามารถผ่อนหนี้เพิ่มขึ้นจริงหรือไม่

ปัจจัยหลัก ๆ ที่มักดู มีประมาณนี้

1. ประวัติรายได้และกำไรของกิจการ

   • ยอดขายย้อนหลัง 1–3 ปี

   • แนวโน้มรายได้เพิ่มขึ้นหรือลดลง

   • กำไรขั้นต้น/กำไรสุทธิเป็นอย่างไร

2. กระแสเงินสด (Cash Flow)

   • เงินเข้า–ออกในบัญชีธุรกิจ

   • ความสม่ำเสมอของการรับชำระจากลูกค้า

   • มีช่วงที่เงินขาดมือบ่อยไหม

3. โครงสร้างหนี้เดิม

   • ปัจจุบันมีหนี้อะไรอยู่บ้าง ค่างวดรวมต่อเดือนเท่าไร

   • ภาระหนี้เดิมทำให้ธุรกิจ “อึดอัด” อยู่แล้วหรือยังพอรับได้

4. ผลกระทบของเครื่องจักรใหม่ต่อธุรกิจ

   • เพิ่มกำลังการผลิตได้เท่าไร (เช่น จาก 1,000 ชิ้น/วัน เป็น 2,000 ชิ้น/วัน)

   • ลดต้นทุนต่อหน่วย หรือเวลาการผลิตลงได้มากน้อยแค่ไหน

   • มีออเดอร์/ลูกค้าที่รอ capacity เพิ่มอยู่จริงไหม

5. หลักประกัน

   • เครื่องจักรเองมีมูลค่าและสภาพคล่องแค่ไหน

   • มีทรัพย์สินอื่นค้ำหรือไม่ เช่น ที่ดิน อาคาร โรงงาน

ภาพรวมคือ ผู้ให้กู้ต้องเชื่อให้ได้ว่า “เงินที่เขาปล่อยให้คุณไปซื้อเครื่องจักร จะกลับมาจ่ายเขาได้จากกำไรที่เครื่องจักรช่วยสร้างเพิ่มขึ้น” ไม่ใช่จากการกู้ที่อื่นมาโปะต่อ

วิธีประเมินความคุ้มค่าการลงทุนเครื่องจักร

ก่อนตัดสินใจใช้ สินเชื่อเครื่องจักร ลองประเมิน “ความคุ้ม” ด้วยมุมมองตัวเลขง่าย ๆ เพื่อช่วยให้มั่นใจว่าตัดสินใจบนฐานข้อมูล ไม่ใช่แค่ความรู้สึกว่า “อยากได้ของใหม่”

ระยะเวลาคืนทุน (Payback Period คร่าว ๆ)

ถามตัวเองว่า

เงินลงทุน (รวมราคาซื้อ + ค่าใช้จ่ายเกี่ยวเนื่อง) จะคืนกลับมาในรูปกำไรเพิ่มภายในกี่ปี?

ตัวอย่างง่าย ๆ:

• ลงทุนซื้อเครื่องจักร = 3,000,000 บาท

• หลังซื้อ ทำให้กำไรสุทธิเพิ่มขึ้นเดือนละ ~60,000 บาท

ปีหนึ่งกำไรเพิ่ม = 60,000 × 12 = 720,000 บาท
ระยะเวลาคืนทุนคร่าว ๆ = 3,000,000 ÷ 720,000 ≈ 4.2 ปี

ถ้าเครื่องมีอายุใช้งานยาวเกิน 7–10 ปี และตลาดมีแนวโน้มดี การคืนทุนภายใน 4–5 ปีอาจถือว่า “สมเหตุสมผล” ขึ้นกับความเสี่ยงของแต่ละธุรกิจ

ผลกระทบต่อกำไรขั้นต้นและต้นทุนต่อหน่วย

เครื่องจักรที่ดีไม่ใช่แค่ทำให้ผลิตได้เยอะขึ้น แต่ควรช่วยให้ “ต้นทุนต่อหน่วยถูกลง หรือคุณภาพดีขึ้นจนขายได้ราคา” เช่น

• ลดของเสีย (waste)

• ลดเวลาตั้งเครื่อง/ปรับเปลี่ยนสายการผลิต

• ลดจำนวนแรงงานที่ต้องใช้ในขั้นตอนเดิม

ลองเปรียบเทียบว่า

• ก่อนลงทุน: ต้นทุน/ชิ้น เท่าไร

• หลังลงทุน (รวมค่าเสื่อมและดอกเบี้ย): ต้นทุน/ชิ้น เท่าไร

ถ้าต้นทุนต่อหน่วยลดลงอย่างมีนัยสำคัญ หรือคุณภาพเพิ่มจนขายแพงขึ้นได้ นั่นคือ “กำไรขั้นต้น” ที่จะช่วยผ่อนค่างวดให้เครื่องจักรแทนคุณ

ประสบการณ์จริงจากผู้เขียน: เคสสินเชื่อเครื่องจักรที่ “เกือบไม่ผ่าน” เพราะมองตัวเลขผิดจุด

ในฐานะที่ปรึกษาด้านสินเชื่อธุรกิจ SME หนึ่งในเคสที่ดิฉันจำได้ชัดมาก คือธุรกิจโรงงานผลิตชิ้นส่วนพลาสติกขนาดเล็กแห่งหนึ่ง ที่มาขอคำปรึกษาเรื่อง สินเชื่อเครื่องจักร หลังจากยื่นกู้เองแล้ว “ไม่ผ่านรอบแรก”

สิ่งที่น่าสนใจคือ ธุรกิจนี้ไม่ได้แย่เลย ยอดขายย้อนหลังเฉลี่ยประมาณ 2.8–3.2 ล้านบาทต่อเดือน
กำไรขั้นต้นอยู่ราว 23–25% และมีลูกค้าหลักสั่งซ้ำต่อเนื่อง

แต่ปัญหาคือ เครื่องจักรเดิมเริ่มเป็นคอขวด
ผลิตได้เต็มที่ประมาณ 1,200 ชิ้น/วัน ทั้งที่มีออเดอร์รอมากกว่านั้น

จุดผิดพลาดที่ดิฉันเห็นตั้งแต่เอกสารชุดแรก

ตอนที่ดิฉันลองไล่ดูเอกสารที่ลูกค้าใช้ยื่นกู้เอง สิ่งที่ธนาคารไม่มั่นใจไม่ใช่ “ราคาเครื่องจักร” แต่คือ

• ตัวเลขกำไรที่ยื่นไป ไม่แยกให้เห็นว่าเครื่องใหม่จะเพิ่มกำไรตรงไหน

• มีการคิดแค่ว่า “ซื้อเครื่องแล้วผลิตได้มากขึ้น”
  แต่ไม่ได้แสดงว่า เงินสดจะเพิ่มขึ้นพอจ่ายค่างวดจริงหรือไม่

• ค่างวดสินเชื่อที่ขอไว้ ประมาณ 78,000 บาท/เดือน
  แต่ในเอกสารไม่ได้ผูกเข้ากับกำไรส่วนเพิ่มเลย

จากมุมมองของธนาคาร นี่คือความเสี่ยงทันที

สิ่งที่ดิฉันทำต่างจากรอบแรก

ดิฉันไม่ได้เริ่มจากการปรับวงเงิน แต่เริ่มจาก “แยกตัวเลข”

1. แยกกำไร “ก่อนมีเครื่องใหม่” และ “หลังมีเครื่องใหม่”

   • เครื่องใหม่ทำให้กำลังผลิตเพิ่ม ~40%

   • แต่ดิฉันใช้ตัวเลข conservative คือ เพิ่มยอดขายจริงแค่ 25%

2. คำนวณกำไรสุทธิเพิ่มจาก capacity ที่เพิ่ม

   • กำไรสุทธิเพิ่มเฉลี่ย 95,000–105,000 บาท/เดือน

3. เอาตัวเลขนี้ไป “ครอบค่างวด”

   • ค่างวด ~78,000 บาท

   • เหลือ buffer ประมาณ 20,000+ บาท/เดือน

จุดนี้เองที่ทำให้เอกสาร “เปลี่ยนความรู้สึกของผู้พิจารณา”
จากเดิมที่เห็นแค่ภาระหนี้ → กลายเป็นเห็นว่า เครื่องจักรช่วยสร้างเงินสดมาจ่ายหนี้ได้จริง

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริง

หลังปรับเอกสารและโครงสร้างตัวเลข

• สินเชื่อเครื่องจักรถูกอนุมัติในรอบถัดไป

• ใช้โครงสร้างผ่อน 5 ปี เพื่อไม่ให้ค่างวดตึงเกิน

• หลังติดตั้งเครื่องครบ 6 เดือน
  กำไรสุทธิเฉลี่ยต่อเดือน สูงกว่าที่ประมาณการไว้เล็กน้อย

สิ่งที่ดิฉันได้เรียนรู้จากเคสนี้ และใช้ซ้ำกับลูกค้า SME แทบทุกเคสคือ

ธนาคารไม่ได้ปฏิเสธสินเชื่อเครื่องจักรเพราะธุรกิจไม่ดี
แต่เพราะเขายังมองไม่เห็นชัดว่า “เงินจะมาจ่ายค่างวดจากตรงไหน”

ถ้าเจ้าของกิจการแสดงให้เห็นจุดนี้ได้ชัด
โอกาสอนุมัติสินเชื่อธุรกิจ SME จะต่างออกไปมาก แม้ไม่ใช่ธุรกิจขนาดใหญ่ก็ตาม

สรุป: ให้เครื่องจักรทำงานหาเงิน ผ่อนตัวมันเอง (ไม่ใช่ให้คุณแบกคนเดียว)

แก่นของการใช้ สินเชื่อเครื่องจักรและอุปกรณ์ คือ

“ให้เครื่องจักรช่วยสร้างกำไรเพิ่มขึ้นมากพอที่จะผ่อนค่างวดของตัวมันเอง”

ก่อนตัดสินใจ

• ดูให้ชัดว่าธุรกิจอยู่ในจังหวะที่พร้อมขยายกำลังผลิตจริง ๆ

• เลือกประเภทสินเชื่อให้เหมาะ: เช่าซื้อ, ลิสซิ่ง หรือเทอมโลน

• ประเมินความคุ้มโดยดูทั้งระยะเวลาคืนทุน และผลต่อกำไรขั้นต้น

• ระวังเรื่องหลักประกัน เงินดาวน์ และดอกเบี้ยลอยตัว

• ไม่ลืมรักษาสุขภาพกระแสเงินสด และกันเงินสำรองเผื่อสถานการณ์ไม่คาดคิด

แหล่งอ้างอิงและข้อมูลประกอบการวิเคราะห์

1. ธนาคารแห่งประเทศไทย (Bank of Thailand)
   ข้อมูลภาพรวมระบบสินเชื่อธุรกิจ SME แนวทางการพิจารณาสินเชื่อ และโครงสร้างสินเชื่อเพื่อการลงทุน
   ใช้เป็นกรอบอ้างอิงด้านนโยบายการเงินและการปล่อยสินเชื่อของสถาบันการเงินในประเทศไทย

2. SME D Bank – ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย
   ข้อมูลผลิตภัณฑ์สินเชื่อเพื่อการลงทุน การเพิ่มผลิตภาพ และโครงการสนับสนุน SME ที่สามารถนำวงเงินไปใช้ลงทุนในเครื่องจักรและอุปกรณ์
   ใช้เป็นแหล่งอ้างอิงด้านโครงสร้างสินเชื่อภาครัฐและแนวทางสนับสนุนผู้ประกอบการ

3. เอกสารและประสบการณ์การให้คำปรึกษาด้านสินเชื่อธุรกิจ SME ของ Siam Prime Capital (กรณีศึกษาไม่เปิดเผยข้อมูลลูกค้า)
   อ้างอิงจากการวิเคราะห์งบการเงิน กระแสเงินสด และโครงสร้างสินเชื่อเครื่องจักรจริงของกิจการ SME ในภาคการผลิต
   ใช้ประกอบการอธิบายเงื่อนไขการพิจารณาสินเชื่อและตัวอย่างผลลัพธ์จากการใช้งานจริง

บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลสาธารณะของหน่วยงานทางการ และประสบการณ์จริงในการให้คำปรึกษาด้านสินเชื่อธุรกิจ SME 

กำลังคิดจะซื้อเครื่องจักรแต่ยังไม่แน่ใจว่าคุ้มไหม หรือควรใช้สินเชื่อแบบไหน?

คุณสามารถส่งข้อมูลเบื้องต้น เช่น

• ประเภทธุรกิจ และงานที่ทำ

• กำลังการผลิตปัจจุบันและเป้าหมายที่อยากเพิ่ม

• ราคาประมาณการของเครื่องจักร และวงเงินที่ต้องการ

เราจะช่วยประเมินให้ว่า

• ควรใช้ สินเชื่อเพื่อซื้อเครื่องจักร แบบไหนให้เหมาะกับกิจการ

• ลงทุนระดับไหนที่ไม่ทำให้ภาระหนี้เกินตัว

• มีอะไรที่ควรเตรียมก่อนยื่นกู้จริง เพื่อให้มีโอกาสอนุมัติง่ายขึ้น